Б. Бат-Эрдэнэ
Редактор

Шувуугаар тогоо таслуулдаг “Метрополитан” хот

2015 оны 5 сарын 272015-05-27

84017202-d58b-46d9-891c-d53b9f449a66,66173-1da5dac0-457f-11e5-bc0a-1314c8008624.jpg.jpg

Хот даяараа тоггүй өнжив. Өнгөрсөн амралтын өдрийн тог тасралт метрополитан гэгдэх Улаанбаатар хотыг зогсонги байдалд оруулсан нь биднийг нүдний булай болгох шахав.

Тог тасарсан шалтгаан нь “Angry bird” манай цахилгаан станц руу дайрч, гал гаргасан хэмээх мэдээлэл ирэв. Ийм л инээдтэй шалтгаанаар, ганц цахилгаан станцаас тэр дундаа шувуунаас болж хот даяараа ажилгүй суусан гэж бодохоор Улаанбаатар хот маань хөгжиж байгаа шинэ эриний сая оршин суугчтай хот мөн үү гэж асуумаар.

Монгол Улсын улс төр нийгэм, эдийн засаг бизнес, шинжлэх ухаан үйлдвэрлэл, соёл урлаг спортын төв бол Улаанбаатар хот. Энд л Монгол Улсын бүх ажил урагшилж, улсын хөгжил энд л яригдаж байх учиртай. Гэтэл бид шувуунаас болж нэг сая хүнийг бүтэн өдөр зүгээр суулгасан нь ТОМ асуудал.

Өнгөрсөн зуунд тог тасрах бол тийм ч том асуудал биш байсан байх. Гэрэлгүй байсан ч лаагаа асаачих нь. Телевизийн хөтөлбөр өглөө оройдоо хэдхэн цаг гардаг байсан тул телевиз нэг их үгүйлэгдэхгүй. Хотжиж амжаагүй байсан нүүдэлчин иргэд маань байрныхаа өрөөнд зуух пийшин тавиад яндангаа цонхоороо гаргачихдаг байсан цаг үе. Тиймдээ ч тог тасралтад бэлэн, дулаан тасарлаа гэж айх аюулгүй байдаг байсан биз.

Харин өдгөө 21-р зуун гарч хүн төрөлхтнийг эрчим хүчгүйгээр төсөөлөхөд бэрх болсон. Эрчим хүчээр ажилладаг бүхий л зүйл унтарч, зоогийн газрууд үүдээ хааж, гэрт байгаа плетка хүртэл байхгүй болохоор тэр өдөр монголчуудын ходоод ч түр зуур зогсонги байдалд оров. Банк хоршоод ажлаа зогсоож, улс даяар төлбөр тооцооны ажил зогсов. Гэрлэн дохио, шатахуун түгээх станцууд ажиллахгүй болсноор бензинээр явдаг машинууд хүртэл зам дээр зогсох дөхлөө. Цахилгаан шатнаас  “Хүн байна уу” гэж орилох чимээ Улаанбаатарын хэдэн мянган орон сууцанд сонсогдсоныг таашгүй.

Улаанбаатар хот эрчим хүчний хэрэглээгээ хангаж дийлэхгүй, нэмж цахилгаан дулааны станц барих цаг болсныг төр засгийн удирдлагууд мэдсээр байж шийдвэрлэлгүй, ажил хийлгүйгээр өдийг хүрсэн гэж хэлж болно. ТЭЦ 3, 4-ийн өргөтгөл, Амгалан дулааны станц, ТЭЦ-5 барих гээд ажлуудыг эхлүүлсэн ч цаг хугацааны хувьд хоцорч явааг өнгөрсөн амралтын өдрийн үйл явдал төрийн томчуудад ойлгуулсан гэж найдаж байна.

Төгсгөлийн оронд

Шувуунаас болоод гал гарсан гэхэд итгэхэд бэрх байгаа биз. Төмрөөр хийгдсэн дэд станц шувуунаас болоод гал гарах хэмжээний хэврэг байна гэдэг нь санаанд багтамгүй.

Нэг сонирхолтой яриа сонсож байсан нь зуны цагт цахилгааны шугам дээр шувуу олноор сууснаас болж тог тасардаг, хэлбэлзэл ихсэж айл өрхүүдийн цахилгаан хэрэглэлийг шатаадаг гэнэ. Энэ нь цахилгааны хэлбэлзлийг тохируулж байдаг цахилгаан генераторын өдөөлтийн систем муу байгаагаас болдог хэмээн төрийн шагналт инженер Н.Нацагням ярьж байсан. Тэрбээр, “Миний бүтээсэн NaNyam төхөөрөмж ТЭЦ-II, ТЭЦ-III дээр ажиллаж байна. Нэг аз болоход гоё туршилтууд зун болдог юм. Зун болохоор шувууд шугам дээр буухад түр хугацаанд тасраад оросоос залгахад Орос, Англи, Шведээс авсан өдөөлтийн системүүд генераторыг савлуулаад доргилтод оруулаад зарим тохиолдолд зуухууд зогсдог. Гэтэл NaNyam мэдэрч байгаа генераторууд амьд үлддэг” хэмээн хэлж байсан удаатай.

Мөн Буриадын Улаан-Үд хотын дэд станцын барилга руу хэрээ нисч орон, төхөөрөмжинд нь гэмтэл учруулсны улмаас Буриадын нийслэлийн нэг хэсэг гэрэл цахилгаангүй болж байсан хэд хэдэн тохиолдол байдаг. Ийм хэрэг явдлын дараачаас дэд станцыг шувуу үргээдэг дуут төхөөрөмжөөр тоноглох шийдвэр гаргаж байсан туршлага байдаг юм байна.

Санал болгох

Зуун арван жилийн өмнө “Монголын сонин бичиг”-ээс сануулсан  “зөөлнөөр улируулах арга”

1909 оноос хэвлэгдсэн “Монголын сонин бичиг” дөрөвдэх засаглалын үүргээ амжилттай гүйцэтгэж, Сандоо амбаны үйл хэрэг, үг хэл, гаргасан тушаал сэлтийг нэгд нэгэнгүй сурвалжлан шүүмжилж, олонд таниулж байсан тухай миний бие өмнө нэг өгүүлэл бичсэн билээ.

1 сарын өмнө
Ухамсрын төвшинд тэнэг үйлдэл

Си Зиньпингийн хэлсэн үгийг бүрэн эхээр нь орчуулан хүргэж байна. Та бүхэн уншиж үзээд нэгийг бодож хоёрыг санана буй за.

1 сарын өмнө
Өвөр Монголоос мэдээлж байна

Үүнээс өмнө хэзээ ч сошал дээр ийм олон цэвэр монголоор бичсэн бөгөөд ярьсан постуудыг нэгэн зэрэг харж байгаагүй...

1 сарын өмнө
Замын эвдрэлээс болж хагарсан дугуйгаа улсаар төлүүлсэн цадиг

Нэг дугуй хагарлаа. За яахав гээд запасаа тавив. Хэсэг явж байгаад дахиад нэг дугуй. Нэг бүрийг нь 500 мянгаар авсан юмсан. Хоёр дугуй хажуу бөөрөөрөө язарсан байгаа юм.

1 сарын өмнө