ЗРМ За Рулём
За рулём Сэтгүүл

Монгол Улсын жолооны анхны дүрэм

2018 оны 2 сарын 212018-02-21

11fc7edf-4710-4667-9795-a81d92f56432,01-01.jpg.jpg

1920-д оны эхэн үе. Монголчууд хэдийнээ авто машин гэгч төмөр хүлэгтэй танилцаад, унаагаа болгосон байв. Түүгээр ч зогсохгүй Нийслэл хүрээний чимэг болсон цөөн хэдэн чийчаан удаа дараалан осол гаргаад амжив. 

Харин иргэн Цогбадрах Цэргийн яамны жолооч Сыциковыг автомашинаар хэт хурдтай явж байгаад хүүг нь дайрч гэмтээснээс болж анхны гомдол гаргаж 845 янчаан нэхэмжлэн хохирлоо барагдуулах хүсэлтэй байгаагаа Шүүх явдлын яаманд мэдүүлжээ. Тухайн үед үүнтэй холбоотой шүүх эрх зүйн тогтолцоо байгаагүй тул Шүүх явдлын яам уг хэргийг нэлээн удааж байж эцэст нь автомашины хөдөлгөөнийг журамлах шаардлагатай гэж үзэв. Ингээд үүнээс хойш Шүүх явдлын яам аливаа автомашины хөдөлгөөнийг журамлах, ялангуяа хурд хязгаарлах талаар дүрэм тогтоолгох хүсэлтийг Засгийн газарт уламжилснаар 1925 оны 5 дугаар сарын 22-ны өдөр Засгийн газрын 18 дугаар хурлаар “Аливаа гал усны уурын хүчээр явах тэрэг зэргийг БНМАУ-ын хязгаарын дотор хэрхэн хэрэглэхийн түр дүрэм” нэртэй 21-н зүйл бүхий манай улсын анхны Замын хөдөлгөөний дүрмийг батлан гаргаж байж.

c02dd863-65c9-46bf-91a7-67a7beb6e7fc,10421507_561988397275254_7385396601555710090_n.png.jpg

Тухайн үед манай улсад Америк болон барууны автомашинууд зонхилж байсан учир автомашины хурдыг миль/цаг-аар илэрхийлдэг байжээ. Энд өгүүлсэн 10 миль/цаг нь ойролцоогоор 16 км/цаг юм. Өөрөөр хэлбэл Шүүх явдлын яамнаас автомашины хурдны зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээг цагт 16 км-ээс хэтрүүлэхгүйгээр тогтоож, холбогдох дүрмийг боловсруулан баталж мөрдүүлэх саналыг тус 18 дугаар хурал болохоос өмнө Засгийн газарт тавьж байсан ажээ. Засгийн газраас тэрхүү саналыг сайшаан дэмжиж, дүрмийн төсөл боловсруулах ажлыг холбогдох газруудад даалгасан байна. Уг даалгавар амжилттай хэрэгжиж дүрмийн төслийг 21 зүйлтэйгээр төлөвлөн зохиосныг Шүүх таслах зөвлөлийн хурлаар хянан хэлэлцсэнийхээ дараа Шүүх явдлын яамнаас Засгийн газрын хуралдаанд оруулан батлагдсан байна.

Өнөөгийн бидний нэрлэж заншсан “автомашин”-ыг тухайн үед “Гал усны уурын хүчээр явдаг тэрэг” буюу товчоор “Уурын тэрэг” гэж нэрлэдэг байсан бөгөөд энэ нэр томъёог тэр үеийн баримт бичгүүдэд түгээмэл хэрэглэдэг байжээ.

Харин албан хэллэгт “Уурын тэрэг” гэсэн нэр томъёог 1940-өөд он хүртэл хэрэглэж байсан байх ба үүнээс хойш “Тэрэг хөсөг”, “Оньсон тэрэг”, “Машина хөсөг”, “Автомобиль”, “Авто техник”, “Авто хөсөг” гэх мэтээр нэрлэж байгаад 1970-аад оноос “Автомашин” гэсэн нэр томъёог өргөнөөр хэрэглэх болжээ. Үүнээс гадна “Зам тээвэр”, “Зам тээврийн осол”, “Замын хөдөлгөөн”, “Тээврийн хэрэгсэл” гэх мэт өнөөгийн бидний хэрэглэж заншсан олон нэр томъёонууд эхэн үеийн баримт бичгүүдэд огт байхгүй байна.

Анхны замын хөдөлгөөний дүрмийн нэрнээс харахад “Замын хөдөлгөөнийг журамлан зохицуулах” баримт бичиг гэхээс илүү “Автомашиныг хэрхэн яаж хэрэглэх тухай” зааварчилгаа гэж ойлгогдохоор тусгасан нь “Замын хөдөлгөөн” гэсэн нэр томъёог хэрэглэдэггүй, ийм ойлголт ч байхгүй байсантай холбоотой юм.

Санал болгох

ТУЛГА тойрсон: Улс төрийн нүүдэл "Тэтгэвэр 500"

Насаараа ажиллаад эцэст нь эмзэг давхар руу шилждэг тэтгэврийн тогтолцоотой бид 500 мянга төгрөг авахаар болсондоо баярлах хэрэггүй.

11 цагийн өмнө
ТАНИЛЦ: 2022 оны ТЭВЧИЖ болох зардлууд

....Төсвийн орлогыг нэмэх боломжгүй учраас бид энэ нийтлэлээрээ 2022 оны төсвөөс танах боломжтой байсан төслүүдийг хүргэж байна. Тухайлбал, БогдЗонхова тэргүүтэй хөшөө дурсгал буй юм....

14 цагийн өмнө
Аав нь хүүхдээ шүүрч зуурах гээд амжаагүй байна

Өчигдөр болсон ослын бичлэгийг нүдээр харсан эх сурвалж бидэнд мэдээлэхдээ: “Лифт байхгүй учраас 1-7 давхар хүртэл аав нь хүүхдүүдтэйгээ шатаар алхаж гарч ирсэн. Аав нь бага хүүхдээ тэвэрч, эндсэн хүү нь урд нь алхаж байгаад долоон давхарт түр зогссон. Тухайн үед эндсэн хүүхэд аавдаа гомдсон байдалтай лифтний ойролцоо очиж, цахилгаан шатны товчлуурын тэнд зогссон. Харин аав нь нааш ир гэсэн бололтой дуудахад хүү хойшоо хоёр алхаж, лифтний хаалга налахад шууд доошоо уначихсан. Аав нь хальт шүүрч зуурсан ч амжаагүй. Ингээд аав нь шууд нэг давхар руу буусан байсан. Хүүг онцгойгийнхон гаргахад аймар их цус болчихсон. Толгой дээр нь толгой ургасан байдалтай байсан. Ингээд гэрийнхэн нь шууд ГССҮТ рүү хүргэсэн. Гэсэн ч шархаа дийлэхгүй нас барсан. Тухайн лифтний хаалга 1-2 хуруу ангайсан харагдаж байсан. Гаднаасаа харахад хаалга эвдэрсэн гэдэг нь ажиглагдахааргүй байсан”гэв.

1 өдрийн өмнө
ТУЛГА тойрсон: Сайжруулсан УТАА

Утааг ялсан Ерөнхийлөгчийн шахмал түлш урт хугацааны бодлого биш байсан гэдэг нь энэ цаг мөчид харагдаж байна.

14 өдрийн өмнө