ЗРМ За Рулём
За рулём Сэтгүүл

Дөрвөлжин эрх чөлөө

2018 оны 2 сарын 262018-02-26

81edc52e-4321-485d-9762-1982c6a14ff6,дөрвөлжни.jpg.jpg

Одоо ч энэ машин цөөрч дээ. Хаа нэг гудамжинд зогсож байхыг нь харахаар хайр хүрч, учир зүггүй тэвэрч үнсдэггүй юмаа гэхэд хүний нүд хариулж байгаад шоо шиг хоншоорыг нь илээд авдаг нь үнэн. Бодоод үзвэл монголчууд бидний итгэл сэтгэлийг ингэтлээ татсан машин тун цөөхөн. Тэр дундаа харах бүртээ хуучин танилтайгаа учирсан юм шиг болдог төмөр хүлгүүдийн нэг бол дөрвөлжин эрх чөлөө Лада билээ. Ладагийн түүх нэлээн хоржоон, бужигнаантай.

1960-аад онд АНУ жилд дунджаар 7.5 сая автомашин үйлдвэрлэж байсан бол италичууд энэ тоогоо 1.5 саяас буулгадаггүй байв. Энэ үед орос иванууд бүтэн жилийн турш ердөө 200-хан ширхэг машин арай гэж үйлдвэрлэж байсан нь “болиоч дээ та нар” гэмээр байлаа. Энэ бүхэнд Зөвлөлт засгийн хаан, зартай коммунист Хрущёв “Бидэнд ийм олон автомашин хэрэггүй. Хувийн автомашинд ихдээ л хоёр хүн өдөр тутам сууж явна. Бензиний зардал гэж найгүй гарна. Түүний оронд нийтийн тээврийг хөгжүүлэх хэрэгтэй” гэдэг байв. Гэтэл коммунист намд өндөр албан тушаал хашиж байсан хувьсгалын эсэргүү нөхөр Косыгин халзан Хрущёвтэй хурал болгон дээр хэрэлдэж, оросууд машин унах ёстой гэдэг байр суурин дээр хатуу зогсдог байж.

1960-аад онд Зөвлөлтийн ард иргэдийн мөнгөн хуримтлал санаж байснаас хавьгүй ихсэж хүмүүсийн гар дээр байгаа их хэмжээний рублийг ямар нэг аргаар буцаан татах зорилгоор нөхөр Косыгины жирийн түмний машин үйлдвэрлэх санааг баталсан юм. Ингээд бүхэл бүтэн улс, үндэстнийг унах унаатай болгох ажлыг нөхөр Косыгин хариуцаж, гаднаас хүчин чадал сайтай, чанартай үйлдвэр оруулж ирэхээр боллоо. Тэгсэн коммунистуудад баруун Германы Volkswagen таалагдсангүй, Францын Renault ч болсонгүй. Тэгж тэгж Италийн FIAT концерн дээр тогтохоор болжээ.

Анхандаа оросууд ард түмний унаагаа хямд өртгөөр тооцож (1 кг нь нэг рубль), эгэл иргэн бүр нийт 1000 орчим рублиэр хувийн авто машинтай болно гэсэн таамагийг Хрущёв нам няцаав. Тэр бүү хэл 1000 орчим кг жинтэй шинэ машин 5600 рублиэр борлуулна гэсэн тушаалыг гаргасан юм. Ингэлээ гээд ард түмэн шантарсангүй. Гурван жилийн цалинтай тэнцэх үнээр 15 гаруй мянган хүн анхны автомашинтай болох уртаас урт дэс дараалалд хөлдөж үхэхийг юман чинээ бодолгүй зогсон Ладагийн манлайллыг ийнхүү эхлүүлсэн аж.

Эх сурвалж: Зарулем сэтгүүл
3c139505-e46c-4b3f-9ae6-88df724198fd,pgjyooj.JPG.jpg

Санал болгох

Улаанбаатарт нэвтрүүлэх дүүжин тээврийн бодит түүх

Хүн мэдэхгүй зүйлийнхээ дайсан гэдэг. Арваад жилийн өмнө Таванбогдынхон приус автомашин оруулж ирэхэд “Хөдөө унаж яваад зай нь дуусчихвал ёстой баларна. Бороотойд унавал аянганд ниргүүлж мэднэ. Богино холболт үүсээд машин дотроо цахилгаанд цохиулна” гээд их ч шуугиж, шүүмжилж байв даа. Өнөөдөр хар, приус 10, 20, 30, 40, 41 маркаараа хаа сайгүй. Шатахуунд хэмнэлттэй, сэлбэг хямд приус машин Улаанбаатарт нүд үзүүрлэгдэм олширчээ. Хүмүүс одоо бүр Ниссан Лийфээс ч уйдаж, Тесла авах талаар мөрөөдөж байна. Харин өнөөдөр дүүжин тээврийг болохгүй, бүтэхгүй мэтээр шүүмжилж байна.

1 өдрийн өмнө
Нууцад хамаарах тусгай санал ба Өршөөлийн хууль

Ардын хувьсгалын 100 жил, Монгол Улсад улс төрийн нам байгуулагдсаны 100 жил ирэх онд тохионо. Ойгоор Өршөөлийн хууль гаргахыг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Х.Нямбаатар үгүйсгээгүй ч авлига, албан тушаалын гэмт хэргийг өршөөхгүй гэдгээ манай сайтад ярилцлага өгөхдөө зарласан. Эрх барьж байгаа МАН-аас олон хүн хууль хяналтын байгууллагад шалгагдаж, зарим нь шоронгийн хаалга татаад байна. Үүнээс дуулиантай нь ЖДҮХС-аас олон зуун саяар, тэрбумаар нь арын хаалгаар мөнгө тоншсон хэргүүд. Өөрөөр хэлбэл, ЖДҮчдэд холбогдох хэрэг өршөөлд хамрагдахгүй нь тодорхой болсон.

8 өдрийн өмнө
17-р зуунд испани, англи, франц хэлээр гарсан Чингис хааны хайр сэтгэлийн тухай роман

Марта Вашингтоны барьж асан номыг сурвалжилсан тэмдэглэл

13 өдрийн өмнө
Зуун арван жилийн өмнө “Монголын сонин бичиг”-ээс сануулсан  “зөөлнөөр улируулах арга”

1909 оноос хэвлэгдсэн “Монголын сонин бичиг” дөрөвдэх засаглалын үүргээ амжилттай гүйцэтгэж, Сандоо амбаны үйл хэрэг, үг хэл, гаргасан тушаал сэлтийг нэгд нэгэнгүй сурвалжлан шүүмжилж, олонд таниулж байсан тухай миний бие өмнө нэг өгүүлэл бичсэн билээ.

2 сарын өмнө