Доржсүрэнгийн Болдбаатар
Хятад судлаач, орчуулагч

Буяны тарга гэж байдаг уу

6
2018 оны 4 сарын 92018-04-09

Манай Монголчууд эртнээс нааш нас тогтсон хүн буюу дундаас дээш насныхны мах мярааг "Буяны тарга" хэмээн нэрийдэх нь буй. Амьдрал дээр тийм "Буяны таргатай" хүмүүс бас ч гэж тэгтэл уруу дорой яваад байдаг нь тэр болгон харагддаггүй билээ.

Саяхан нэлээд хэд хоног Хятад улсад ажлаар явж байх зуур сонин дээрээс нэг өгүүлэл уншсан нь "Буяны тарга" гэдэг ойлголтыг хөндсөн нь бас ч бодууштай зүйл мэт санагдав.

Тэр өгүүлэл дээр бичсэнээс үзвэл дундаас дээш насныхан хэвийн жингээс 7-10 кг-аар илүү мах мяраатай байвал тэр хэрээр хүч тамираа хадгалж, өвчин эмгэг тусах магадлал буурдаг гэнэ. Бас бидний ихэд тээршаадаг өөх нь дунд насныхны хувьд олон талын хамгаалалтын үүрэгтэй байдаг ажээ.

Харин эсрэгээр дунд болон түүнээс дээш насныхны хувьд мах мариатай тэмцэж, насандаа зохиогүй биеийн хэт ачаалал өгөх нь тамир тэнхээ муудахаас эхлээд цөөнгүй сөрөг нөлөөтэйг уг өгүүлэлд онцлосон байна лээ.

Өөх тосны хэрэглээг бараг зуун хувь хориглохыг уриалах болсон өрнөдийн нийгэмд зөнөх зэрэг сэтгэцийн олон төрлийн өвчин бусад бүс нутгаас илүү тархацтай байгаа тухай өгүүлэлд бичсэнийг үзээд шар тос, өрөм, сүүл зэрэг байгалийн тослог бүтээгдхүүнийг зохистой хэрэглэж ирсэн өвөг дээдсийнхээ "цөлх хар ухааныг" дотроо биширч л байлаа.

Би дээхнэ оруулсан нэг бичлэгтээ нүд сонсгол муудах нь дунд болон өтөл настай хүмүүсийн тархины ачааллыг бууруулж, тэр хэрээр хэвийн ажиллагааг нь хамгаалж байгаа байгалийн зохилдлогоот үзэгдэл байдаг тухай эрдэмтдийн судалгааны үр дүнгийн талаар бичиж байсан. Бас шүд унах, муудах ч гэсэн дээрх утгаар авч үзвэл хоолоо тааруулж ходоодоо хамгаал хэмээх байгаль эхийн маань сануулга байж болох талтай байх нь.

Энэ удаа дундаас дээш насныханд зохих хэмжээний мах мариа суудаг нь бас л нэг байгалийн зохилдлогоо байж болох талаар гадаадын хэвлэл дээр уншсан зүйлийн санааг товч базаж хүргэв. Та бүхэн өөр өөрсдийн авах гээхийн ухаанаар хандана буй за.

Санал болгох

Улаанбаатарт нэвтрүүлэх дүүжин тээврийн бодит түүх

Хүн мэдэхгүй зүйлийнхээ дайсан гэдэг. Арваад жилийн өмнө Таванбогдынхон приус автомашин оруулж ирэхэд “Хөдөө унаж яваад зай нь дуусчихвал ёстой баларна. Бороотойд унавал аянганд ниргүүлж мэднэ. Богино холболт үүсээд машин дотроо цахилгаанд цохиулна” гээд их ч шуугиж, шүүмжилж байв даа. Өнөөдөр хар, приус 10, 20, 30, 40, 41 маркаараа хаа сайгүй. Шатахуунд хэмнэлттэй, сэлбэг хямд приус машин Улаанбаатарт нүд үзүүрлэгдэм олширчээ. Хүмүүс одоо бүр Ниссан Лийфээс ч уйдаж, Тесла авах талаар мөрөөдөж байна. Харин өнөөдөр дүүжин тээврийг болохгүй, бүтэхгүй мэтээр шүүмжилж байна.

1 өдрийн өмнө
Нууцад хамаарах тусгай санал ба Өршөөлийн хууль

Ардын хувьсгалын 100 жил, Монгол Улсад улс төрийн нам байгуулагдсаны 100 жил ирэх онд тохионо. Ойгоор Өршөөлийн хууль гаргахыг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Х.Нямбаатар үгүйсгээгүй ч авлига, албан тушаалын гэмт хэргийг өршөөхгүй гэдгээ манай сайтад ярилцлага өгөхдөө зарласан. Эрх барьж байгаа МАН-аас олон хүн хууль хяналтын байгууллагад шалгагдаж, зарим нь шоронгийн хаалга татаад байна. Үүнээс дуулиантай нь ЖДҮХС-аас олон зуун саяар, тэрбумаар нь арын хаалгаар мөнгө тоншсон хэргүүд. Өөрөөр хэлбэл, ЖДҮчдэд холбогдох хэрэг өршөөлд хамрагдахгүй нь тодорхой болсон.

8 өдрийн өмнө
17-р зуунд испани, англи, франц хэлээр гарсан Чингис хааны хайр сэтгэлийн тухай роман

Марта Вашингтоны барьж асан номыг сурвалжилсан тэмдэглэл

13 өдрийн өмнө
Зуун арван жилийн өмнө “Монголын сонин бичиг”-ээс сануулсан  “зөөлнөөр улируулах арга”

1909 оноос хэвлэгдсэн “Монголын сонин бичиг” дөрөвдэх засаглалын үүргээ амжилттай гүйцэтгэж, Сандоо амбаны үйл хэрэг, үг хэл, гаргасан тушаал сэлтийг нэгд нэгэнгүй сурвалжлан шүүмжилж, олонд таниулж байсан тухай миний бие өмнө нэг өгүүлэл бичсэн билээ.

2 сарын өмнө