Доржсүрэнгийн Болдбаатар
Хятад судлаач, орчуулагч

Засаглалын хомсдол буюу засардаггүй зан

1
2018 оны 4 сарын 92018-04-09

Манай дарга нар сүүлийн үед их бийлэгжүү болцгоочихсон нь ямар учиртай юм бол гэсэн шүү юм бодогдох болсон. Эрх баригч намынхан болохоор нийт хүүхдүүдийн наян хувьд "халамжийн мөнгө тараах" болсноо мэдэгдэхэд сөрөг хүчин зуун хувьд хүргэж тараа гээд шаардаж байгаа. Одоо ердөө хоёр жилийн дараа "бид хүүхдийн мөнгийг хуучин хэвээр нь олгож эхлэсэн.", "Үгүй ээ, бид л зуун хувьд олгодог болгуулсан гээд уралцаад эхлэх вий.

Уг нь эмзэг бүлгийн хүүхдүүдэд мөнгөн халамж ус агаар шиг хэрэгтэй байгаа. Гэхдээ хүүхэд нэг болгонд олгоно гээд хавтгайруулаад хаячихаар мөнгө хэрэгтэй байгаа тэр бүлгийн хувьд аманд ч үгүй хамарт ч үгүй зүйл болон хувирчихдаг.

Хоёрдугаарт эдийн засаг гайгүй сэргээд мөнгөний урсгал нэмэгдсэн үед замын түгжрэлийг бууруулах бүтээн байгуулалт хийж, хамгийн гол нь агаарын бохирдлыг бууруулах арга хэмжээ тэр мөнгөөр авч хэрэгжүүлвэл нийт хүүхдүүдийн ирээдүй мөнгө тарааснаас илүү тустай зүйл болохсон доо гэж мунхаглах юм. Дийлэнх хүмүүсийн бодол санаа ч тийм л байгаа болов уу?

Манай засгийн газар, сайд дарга нар учиргүй ухаантай мундагтаа ч мөнгөн бороо цутгаад эхлээгүй бололтой. Энэ асуудлын цаад учиг алс холын Андын нуруугаараа алдартай Чилийн чин зоригт ажилчдын шийдэмгий тэмцэлтэй холбоо бүхий болохыг өнөөдөр Хятадын хэвлэл дээрээс олж уншив. 
Тэндхийн хамгийн том уурхайд дэгдсэн ажил хаялт 45 хоног үргэлжилж байгаа бөгөөд ҮЭ-үүд маш хатуу чанга шаардлага тавьж байгаагийн улмаас 2018 онд тэндэхийн зэсийн үйлдвэрлэлийн байдал сайжрах төлөвгүй байгаа нь Монголын эдийн засгийн хүчирхэг тулгуур болох зэсийн баяжмалын үнэ Лондонгийн металлын бирж дээр 60 хувь өсөх боломж олгосон хэмээн Хятадын "Ажиглагч" нэрт том сүлжээнд бичжээ.

Дээр нь Австралийн Xanadu, Канадын Kincora, Америкийн Wood Capital Partners зэрэг том хөрөнгө оруулалтын компаниуд Монголын зэсийн үйлдвэрлэлийн ирээдүйн төлвийг маш өөдрөг нааштайгаар үнэлээд төлөөлөгчид нь Монгол руу цувж эхлэсэн нь цаанаа учиртай болох тухай их л ултай дүгнэлтийг уг бичлэгт дурдсан байх юм. Рио Тинто удахгүй Монголд өөрсдийн албан ёсны офисын барилгыг барихаар шийдээд байгаа нь өөрсдийн нэгэнт буй болгосон байр суурийг дээрх том акулуудад алдахгүй хадгалж байх зорилготой ч байж болох бус уу?

Яагаад дэлхийн хөрөнгө оруулалтын том компаниуд Монголын зэсийн үйлдвэрлэлийг тэгтэл их сониучирхан сонжоод эхлэв гэдэг асуудал урган гарна аа да. Өмнөд хөрш Хятад улс нь цахилгаан автомашины үйлдвэрлэлийн хэмжээгээ эрс нэмэгдүүлж, байгальд ээлтэй эрчим хүчний салбарыг хөгжүүлэх замыг сонгосон нь дэлхийн зэсийн гол хэрэглэгч тус улсын зэсийн хэрэглээний хэмжээг хэд дахин нэмэгдүүлэх боломж байгааг тэдгээр том компаниуд аль эрт угтан харсан байж таарна. Хамгийн гол нь зэсийн нөөцөөр баялаг Монгол улс тэрхүү далай шиг том зах зээлийн яг хажууд байж байгаа нь тэдний хувьд маш амттай том бялуу байж таарна.

Олон улсын эдийн засгийн нөхцөл байдал ийнхүү Монголд маань нааштайгаар эргэж байгаа эерэг мэдээ дуулдаад эхлэлээ. Дээр нь Трамп, Ким Жон Ун нарын уулзалт ч Улаанбаатарт болох магадлал тун өндөр байх шиг байна шүү. Ямар ч байсан Америкийн манай нийслэлд уг уулзалтыг хийх байр суурьтай болох нь бараг ойлгогдож байна.

Харин сайд дарга нарын маань сурсан зан л яг арав хорин жилийн өмнөхөөсөө өөрчлөгдөхгүй "Дахиад баахан мөнгөн бороо оруулж" хамаг байдгаа гөвчихөөд сууж байх вий гэдэг л хамгаас аймшигтай хэрэг болой. Энэ утгаар бодож үзвэл "Баялгийн хараал" хэмээх аймшигт мангас чинь удирдагчийн буруутай үйл ажиллагаанаас улбаатай эд байх шүү.

Санал болгох

Улаанбаатарт нэвтрүүлэх дүүжин тээврийн бодит түүх

Хүн мэдэхгүй зүйлийнхээ дайсан гэдэг. Арваад жилийн өмнө Таванбогдынхон приус автомашин оруулж ирэхэд “Хөдөө унаж яваад зай нь дуусчихвал ёстой баларна. Бороотойд унавал аянганд ниргүүлж мэднэ. Богино холболт үүсээд машин дотроо цахилгаанд цохиулна” гээд их ч шуугиж, шүүмжилж байв даа. Өнөөдөр хар, приус 10, 20, 30, 40, 41 маркаараа хаа сайгүй. Шатахуунд хэмнэлттэй, сэлбэг хямд приус машин Улаанбаатарт нүд үзүүрлэгдэм олширчээ. Хүмүүс одоо бүр Ниссан Лийфээс ч уйдаж, Тесла авах талаар мөрөөдөж байна. Харин өнөөдөр дүүжин тээврийг болохгүй, бүтэхгүй мэтээр шүүмжилж байна.

1 өдрийн өмнө
Нууцад хамаарах тусгай санал ба Өршөөлийн хууль

Ардын хувьсгалын 100 жил, Монгол Улсад улс төрийн нам байгуулагдсаны 100 жил ирэх онд тохионо. Ойгоор Өршөөлийн хууль гаргахыг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Х.Нямбаатар үгүйсгээгүй ч авлига, албан тушаалын гэмт хэргийг өршөөхгүй гэдгээ манай сайтад ярилцлага өгөхдөө зарласан. Эрх барьж байгаа МАН-аас олон хүн хууль хяналтын байгууллагад шалгагдаж, зарим нь шоронгийн хаалга татаад байна. Үүнээс дуулиантай нь ЖДҮХС-аас олон зуун саяар, тэрбумаар нь арын хаалгаар мөнгө тоншсон хэргүүд. Өөрөөр хэлбэл, ЖДҮчдэд холбогдох хэрэг өршөөлд хамрагдахгүй нь тодорхой болсон.

8 өдрийн өмнө
17-р зуунд испани, англи, франц хэлээр гарсан Чингис хааны хайр сэтгэлийн тухай роман

Марта Вашингтоны барьж асан номыг сурвалжилсан тэмдэглэл

13 өдрийн өмнө
Зуун арван жилийн өмнө “Монголын сонин бичиг”-ээс сануулсан  “зөөлнөөр улируулах арга”

1909 оноос хэвлэгдсэн “Монголын сонин бичиг” дөрөвдэх засаглалын үүргээ амжилттай гүйцэтгэж, Сандоо амбаны үйл хэрэг, үг хэл, гаргасан тушаал сэлтийг нэгд нэгэнгүй сурвалжлан шүүмжилж, олонд таниулж байсан тухай миний бие өмнө нэг өгүүлэл бичсэн билээ.

2 сарын өмнө