"Макс"-ын Д.Ганбаатарын Mongolian groom-ийг унтуулжээ

1
2019 оны 11 сарын 42019-11-04
"Макс"-ын Д.Ганбаатарын Mongolian groom-ийг унтуулжээ

Морин уралдааны ертөнцөд эрэмбээрээ ч , нэр хүндээрээ ч , эргэлддэг мөнгө, үзэгчдийн тоогоороо ч дээгүүр ордог “Breeders’ Cup World Championship-2019”
АНУ-ын Калифорни мужийн Аркадий хотын “Санта Анита “ морин тойруулгын уралдааны замд болж өнгөрлөө.


Морин сүлдтэй, мориндоо хайртай , морин хийморьтой морьтон Монголчуудын анхаарлаа хандуулах , бахархан ярих зүйл нь дэлхийд нэртэй энэ уралдааны хамгийн хүндтэй классик ангилалд монгол эзэнтэй, монгол уяачийн уяа сойлгийг нь тааруулсан “MONGOLIAN GROOM “ хэмээх хүлэг хурдлах байсан билээ.
Энэ жил дөрвөн настай энэхүү ажнай бол “ Макс”-ын Д.Ганбаатарын хүлэг бөгөөд уяа сойлгыг нь Э.Ганбат уяач тааруулдаг юм.
“Mongolian groom” -ыг даага байхад нь Д.Ганбаатар 12000$ -аар худалдан авсан бөгөөд 2018,2019 онд нийтдээ 16 уралдаанд гараанаас гарч, 3 удаа түрүүлж, 579 мянга 141 ам.долларын орлого олж байжээ.
Гэхдээ зөвхөн Breeders Cup-т уралдааны хураамжид 200,000$ төлсөн бөгөөд классик ангиллын уралдаан нь хамгийн өндөр шагналтай буюу 6 сая долларыг түрүүлсэн хүлэг хүртдэг.
Арваннэгдүгээр сарын 2-нд болсон “Breeders Cup-2019” -ийн сонгомол ангилалд 11 хурдан хүлэг гараанаас гарсан бөгөөд “ Mongolian groom” толгой хэсэгт гарсан цагаасаа эхлэн хурдалж, 2-3-т орж явсан барианд орохоос тун холгүй зүүн хойд хөлдөө маш хүнд гэмтэл авч уралдаанаас харамсалтайгаар гарсан билээ.
“Mongolian groom”-ыг тэр даруйд нь мал эмнэлэгт хүргэсэн боловч аварч чадалгүй мал эмнэлгийн эрдэмтэн, докторуудыг багтаасан комиссын тавьсан, онош зөвлөгөөний дараа хүнд гэмтэл авсан морийг өвдөлт, гэмтлээс болж тарчилгахгүйн тулд тусгай унтуулдаг тариа хийж, зохиомлоор “тэнгэрт халиажээ”.
Энэ мэдээг бичихдээ монгол өвөг дээдэс, малчин зон олныхоо ухаан, эх дэлхий, байгаль, ан амьтан, мал ахуйтайгаа харьцдаг харьцаа, философи, ур чадвар, мэдлэг, туршлага бол орчин үеийн барууны техник, технологийн өндөр хөгжлөөс хэдэн мянга дахин илүү юм даа гэдгийг тунгаан дотроо харамсаж суулаа даа.
Монголд бол наад захын л малчин хөл нь хугарсан, гэмтсэн, өвдсөн малаа ёстой л “Малаа яаж маллахаа Марксизмаар заалгахгүй” гэдэг шиг л доор нь эдгээж, эмчилдэг дээ.
Монгол морины тэсвэр, тэвчээр ч гэхдээ энэ харийн удам угшилтай морьдоос өөр байх л даа.

Америкийн үндэсний томоохон ТВ-ийн нэг NBC сувгаар шууд дамжуулсан энэ уралдаан “Санта Анита” морин тойруулгад 10 дахиа зохиогдсон бөгөөд энэ жилийн уралдааныг цуцлаж, өөр газар зохиохыг хэдэн хэдэн морины эзэд нэг бус удаа шаардаж байсан нь “Mongolian Groom”-д золгүй явдал тохиосны дараа тодорхой болж, морин уралдааны ертөнцөд томоохон шуугиан дагууллаа.
Учир нь Санта Анитагийн тойруулгад уралдааны болон бэлтгэл, сунгааны үеэр өнгөрсөн жилийн 12 сараас хойш гэхэд л 37 морь “тэнгэрт хальсан” юм байна.

Эцэст нь тодруулахад 1982 оноос эхлэн зохиогдох болсон “ Breeder’s cup” нь 2006 он хүртэл нэг өдрийн уралдаан байсан бөгөөд 1987 оноос хойш өнөөг хүртэл хоёр өдөр явагддаг болсон ажгуу.
Дотроо уралдааны зам, зай нь өөр өөр 13 ангиллаар уралдаан болдог. Ангилал тус бүрд урьдчилсан уралдуунуудад уралдсан байдал, оноо, шүүгчдийн үнэлэлт гээд олон шалгуур, сорилыг давсан дээд тал нь 14 морь л уралддаг. Ангилал тус бүрийн шагналын сан адилгүй. Доод тал нь 1 сая доллар, дээд тал нь 6 сая доллар. Нийт хоёр өдрийн уралдааны шагналын сан нь энэ жилийнх л гэхэд нийтдээ 30 сая доллар.
Нэр хүндээрээ бол Triple Crown гэгддэг Kentucky Derby, Preakness Stakes, Belmont Stakes цувралууд болон Францад болдог ARC хэмээн алдаршсан Prix de L ‘Arc de Triomphe, Их Британийн The Royal Ascot, Арабын Нэгдсэн Эмиратад болдог Dubai World Cup , Их Британийн The Grand National, Австралийн Melbourne Cup зэрэг дэлхийн томоохон уралдаануудын нэг.
Дөрвөн жилийн өмнө энэ уралдааны Turf sprint буюу зүлгэн 5,5 фурлон буюу нэг километр гаран зайд гурваас дээш насны, манайхаар бол шүдлэнгээс дээш насны морьд уралддаг ангилалд мөн л Д.Ганбаатарын хүлэг, Э.Ганбатын уяа сойлгыг нь тааруулсан “Mongolian Saturday” ( “Монголын Бямбаа”) хэмээх хурд түрүүлж байсан билээ.

“Таван цагариг”-ийн АНУ дахь тусгай сурвалжлагч Ц.Энхтүвшин

Санал болгох

Э.Даваахүү дэлхийн цомын тэмцээнээс хүрэл медаль хүртлээ

Герман улсын Мюнхен хотноо болж буй буудлага спортын H&N цомын тэмцээнд /2020.01.22-26/ оролцсон Монгол Улсын баг тамирчдаас ОУХМ Энхтайваны Даваахүү хүрэл медаль хүртлээ.

15 минутын өмнө
Кобе Брайнт, Жианна нар ослоор амиа алдав

Супер од Кобе Брайнт тэмцээн үзэхээр охинтойгоо хамт хувийн нисдэг тэргээрээ зорчиж яваад осолджээ. Онгоцонд нийт есөн хүн байсан гэж мэдээллээ. NBA өнөөдрийн бүх тоглолтоо цуцлаад байна.

8 цагийн өмнө
Ч.Санжаадамба аваргын бойкотыг МҮБХ зогсоолоо

Өнгөрсөн хугацаанд тариачин Л.Чинбатын МҮБХ, Б.Бат-Эрдэнэ аваргын МҮБХ Бөхийн өргөө, түүний орлогын хойноос л холбоогоо булаацалдаж маргалдсан. Тэдний хэн ч даваа наймаалцах, сэргээшийг таслан зогсоох, үндэсний бөхийг хөгжүүлэх талаар бодлого дэвшүүлсэнгүй. Одоогийн МҮБХ ч орлогын хойноос хөөцөлдөж, улсын цолтнуудыг заавал барилдуулах журмаа дахин сэргээсэн болохоос дорвитой ажил хийхгүй байна. Журам мөрдүүллээ гээд сэргээшийн асуудлаа цэгцлэхгүй бол бөхчүүд бэртэлтэй, хүндэтгэх шалтгаантай гэсэн актаар бойкотоо үргэлжлүүлэхээс аргагүйд хүрч байх шиг.

17 өдрийн өмнө
Ерөнхийлөгчийн нэрэмжит цомын төлөөх барилдаанд Монгол Улсын харцага Б.Бат-Өлзий түрүүллээ

Монголчууд үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо сэргээн мандуулсны 108 жилийн ойн өдөрт зориулсан, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн нэрэмжит цомын төлөөх шигшмэл, чансаа өндөр 128 бөхийн барилдаанд Ховд аймгийн Зэрэг сумын харьяат “Алдар” спортын хороо, Зэвсэгт хүчний 350-р ангийн бөх, улсын харцага Б.Бат-Өлзий түрүүлж, Өмнөговь аймгийн Ханхонгор сумын харьяат, “Алдар” спортын хороо, Говийн хүчтэн бөхийн дэвжээний бөх улсын начин Ц.Одбаяр үзүүрлэлээ.

1 сарын өмнө