Доржсүрэнгийн Болдбаатар
Хятад судлаач, орчуулагч

Сайн номыг тулхтай уншигтун

2019 оны 6 сарын 242019-06-24
Сайн номыг тулхтай уншигтун

"Унших бичгийн хичээл" өгүүллэгийг уншсан нэгэн номын садан "Бид ч үлгэр уншина гэж халтуурддаг юм байна аа." хэмээн бичсэн нь надад энэ бичлэгийг тэрлэх сэдэл төрүүлэв. Миний бодлоор сайн уншигч гэж олон ном уншсанд бус харин хамгийн сайн ном нугуудыг сонгон олж уншаад тэдгээрээс ухааран ойлгосон зүйлсийг амьдралдаа зөв хэрэгжүүлэн чадагч болой.

01. "Хүмүүнд гурван зовлон буйн нэг нь өтлөхийн зовлон буюу" хэмээх үгийг дийлэнх хүмүүс сонссон буй за. Гэхдээ хүүхэд залуусын хувьд аав ээж, өвөө эмээгээ нас дээр гарахын цагт шүд унаж, нүд харалган болоод алхаж гишгэхэд хүртэл амьсгаадан хичнээн зовлонтой байдаг бол хэмээн бодож зовнидог бол том ухаарал юм шүү.

02. "Ном унших зөв хэвшил гэдэг Харвардын боловсролоос илүү чухал." хэмээх Билл Гейтсийн үгийг уншаад өнгөрөх нэг хэрэг. Харин түүний цаад санаа, ач холбогдол юу байж болох талаар ухачлан бодоод ойлгож чадах нь л хамгаас чухал хэрэг л дээ.

-Жирийн хүн дэл сул үг хэлэхийн төдийд сэтгэлийн эрч хүчээ алдаж байдаг тухай "Баруунш зорчсон тэмдэглэл" романд өгүүлсэн байдаг. Хүн өдөр тутам буруу зөрүү үйлээрээ дамжуулан хичнээн их сэтгэлийн хүчийг алдаж байдаг бол?

-Тэгвэл хүмүүс бид энэ ёсонг ухаараад сэтгэлийн хүчийг алдах биш хурааж хумьж байх арга ёсонг алдарт "Доржзодов" сударт айлдан номлосон байдаг. Энэ амаргүй цөвүүн цагт өөрийн бие сэтгэлийг захираад номын ширээний ард сууж хэвших нь сэтгэлийн хүчийг олох, сэтгэлийн амирлал лугаа учрах маш том арга байдаг гэсэн гүн нарийн ёсонг Билл Гейтс хэлсэн хэрэг байж таарна.

03. Алсын Америкт амьдардаг Мишээл дүү маань миний орчуулсан бүх номнуудыг худалдан авсан зургаа ирүүлснийг дор нийтлэв. Энэ зурган дээр харагдаж байгаа номнуудаас эхлээд

01. Цаасан шувуу наадуулагч
02. Мянган нарны цацраг
03. Уулсын цууриа
04. Хөх тарианы харуул гэсэн дэс дарааллаар уншвал нэгийг бодогдуулж хоёрыг сэхээрүүлэх буй за. "Хөх тарианы харуул" үнэхээр юм бодогдуулахаар гүнзгий роман болохыг уншсан хойно ойлгоно гэдэгт эргэлзэх юун.

Тэгээд дараа нь:

05. Усан хөвөөний шастир
06. Баруунш зорчсон тэмдэглэл
07. Гурван улсын үлгэр зохиолуудыг унших нь зүйтэй юм. Энэ гурван зохиолыг унших бүрт нэг удаа амьдралыг бүтэн тойрчихсон мэт санагдах вий.

04. Нээгдээд арав гаруй хонож байгаа "Бүргэд намнагч баатар" нэрт сайхан груп маань удахгүй мянга дахь гишүүнээр бүл нэмэх гэж байгаад баяртай байна. Миний сонгож орчуулсан зохиолуудыг харж байхад хүний сэтгэлийн утсыг хөндөж, уярааж уйлуулж мэдэхээр бүтээл цөөнгүй ажээ. Таныг хамгийн их уйлуулсан ямар ном байдаг вэ гэсэн асуултанд "Цагаан толгой" хэмээн хариулагсад цөөнгүй байдаг юм байна лээ. Харин орчуулж байхад сэтгэл хамгийн их огшоосон зохиол аль вэ гэвэл миний хувьд "Сюэкө бүсгүй", "Чонон сүлд" хоёрыг дурьдаж болох юм.

05. Үндэстэн болгоны уран зохиолд өөр өөр өнгө төрхийн ялгарал байдаг л даа. Өрнөдийн уран зохиолд аймшигийн сэдэвтэй төрөл зүйл байр сууриа баттай эзлэсэн байдаг бол зэвсгийн эрдмийн зохиол эртнээс нааш нангиадын уран зохиолд том жин дарсаар ирсэн юм. Цөмөөрөө энэ төрөл зүйлийг монгол хөрсөндөө буулган оруулж ирэх тал дээр хамтдаа том алхам хийж чадсандаа баяртай байна. Бас манай дийлэнх уншигчдын их дуртай уншдаг шинэ шинэ уянгын өгүүллэгүүдийн дээжээс зөвхөн "Бүргэд намнагч баатар" групт нийтлэж байх болно гэдгийг энэ дашрамыг ашиглан дуулгасу.

06. Оюунлаг, соёлтой, сонголт сайтай, ухаалаг, уншсан зүйлсээ амьдралдаа хэрэгжүүлэх чадвартай уншигчдыг нэгэн тугийн дор нэгтгэх нь манай "Бүргэд намнагч баатар" группийн гол зорилго юм. Бүргэд намнагч баатар гэдэг нь нангиадын бичгийн мэргэд эртнээс нааш эзэн богд Чингис хаанд маань өгсөн олон өргөмжлөл хүндлэлийн нэг юм шүү. Өөр нэг алдартай өргөмжлөлт нэр нь "Цагийг эзлэсэн тэнгэрийн бахархал" хэмээгч болой. Цаг завын боломж тохиовоос "Бүргэд намнагч баатар" нэрт Зинь Юн зохиолчийн өөр нэгэн алдартай романыг орчуулан уншигчдын гар дээр хүргэх нууцхан хүсэл байдгийг нуух юун.

07. Омог төгөлдөр баатар романы үйл явдал цаашид хэрхин өрнөх бол гэдэг тал дээр олон уншигч сэтгэлээ чилээж байгаа байх аа. Үзэшгүй муухай төрхөөр зүсээ хувилгасан Юэ Линь Шань, Линь Пин Жи нэрт 16 настай үе тэнгийн хоёр хөөрхөн охин, хүү хоёр зохиолын эхэнд дурьдагдаж байгаа. 18 настай настай номын ах Линь Хучун нэрт эрэмгий гоо төрхтэй залуу баатар эр номын охин дүү Юэ Линь Шань лугаа хараахан багаасаа ижилдэн дассан тухай зохиолчийн өрсөн тавилыг ухаалаг уншигчид баримжаалаад дор бүрнээ цаашдын өрнөлийг цэгнэн төсөөлж байгаа нь ч ойлгомжтой болов уу.

08. Миний бие орчуулагчийн хувьд энэ сайхан зохиол "Туйлын хурц" үйл явдлын өрнөлтэй гэдэг ганц үгийг хэлээд орхисон нь дээр байх гэж бодож байна. Тийм болохоор өчигдрийн бичлэг дээр "уурлуулна чиг" гэж бичсэн хэрэг л дээ. Би нүүр номондоо маш өргөн сэдвээр чамгүй их бичлэг оруулж ирснийг та бүхэн андахгүй сайн мэдэх буй за. Харин сүүлийн үед шашин, гүн ухаан, уран зохиол, түүх гэх мэтээр төрөлжсөн груп үүсгээд нэгэн чигтэй тохирсон сэдэвтэй бичлэгүүдийг тэнд оруулж байх нь зүйтэй юм байна гэдгийг ойлгосноор "Бүргэд намнагч баатар" груп мэндлэсэн болохыг өгүүлэх юун.

Доржсүрэнгийн Болдбаатар

Санал болгох

Улаанбаатарт нэвтрүүлэх дүүжин тээврийн бодит түүх

Хүн мэдэхгүй зүйлийнхээ дайсан гэдэг. Арваад жилийн өмнө Таванбогдынхон приус автомашин оруулж ирэхэд “Хөдөө унаж яваад зай нь дуусчихвал ёстой баларна. Бороотойд унавал аянганд ниргүүлж мэднэ. Богино холболт үүсээд машин дотроо цахилгаанд цохиулна” гээд их ч шуугиж, шүүмжилж байв даа. Өнөөдөр хар, приус 10, 20, 30, 40, 41 маркаараа хаа сайгүй. Шатахуунд хэмнэлттэй, сэлбэг хямд приус машин Улаанбаатарт нүд үзүүрлэгдэм олширчээ. Хүмүүс одоо бүр Ниссан Лийфээс ч уйдаж, Тесла авах талаар мөрөөдөж байна. Харин өнөөдөр дүүжин тээврийг болохгүй, бүтэхгүй мэтээр шүүмжилж байна.

1 өдрийн өмнө
Нууцад хамаарах тусгай санал ба Өршөөлийн хууль

Ардын хувьсгалын 100 жил, Монгол Улсад улс төрийн нам байгуулагдсаны 100 жил ирэх онд тохионо. Ойгоор Өршөөлийн хууль гаргахыг Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Х.Нямбаатар үгүйсгээгүй ч авлига, албан тушаалын гэмт хэргийг өршөөхгүй гэдгээ манай сайтад ярилцлага өгөхдөө зарласан. Эрх барьж байгаа МАН-аас олон хүн хууль хяналтын байгууллагад шалгагдаж, зарим нь шоронгийн хаалга татаад байна. Үүнээс дуулиантай нь ЖДҮХС-аас олон зуун саяар, тэрбумаар нь арын хаалгаар мөнгө тоншсон хэргүүд. Өөрөөр хэлбэл, ЖДҮчдэд холбогдох хэрэг өршөөлд хамрагдахгүй нь тодорхой болсон.

8 өдрийн өмнө
17-р зуунд испани, англи, франц хэлээр гарсан Чингис хааны хайр сэтгэлийн тухай роман

Марта Вашингтоны барьж асан номыг сурвалжилсан тэмдэглэл

13 өдрийн өмнө
Зуун арван жилийн өмнө “Монголын сонин бичиг”-ээс сануулсан  “зөөлнөөр улируулах арга”

1909 оноос хэвлэгдсэн “Монголын сонин бичиг” дөрөвдэх засаглалын үүргээ амжилттай гүйцэтгэж, Сандоо амбаны үйл хэрэг, үг хэл, гаргасан тушаал сэлтийг нэгд нэгэнгүй сурвалжлан шүүмжилж, олонд таниулж байсан тухай миний бие өмнө нэг өгүүлэл бичсэн билээ.

2 сарын өмнө