Г.Мөнхсайхан: Снөүбордоор гулгахад тохиромжтой газар олтол өвлийн аялал хийнэ

2021 оны 2 сарын 42021-02-04
Г.Мөнхсайхан: Снөүбордоор гулгахад тохиромжтой газар олтол өвлийн аялал хийнэ

Тэсвэр тэвчээр, эр зориг шаарддаг экстрим спорт сонирхогч, аялагч, уул хаданд авирагч Г.Мөнхсайхантай цахимаар холбогдож ярилцлаа. Тэрээр хамгийн сүүлийн аяллаа Төв аймгийн Эрдэнэ сумын нутаг Улаанбаатар хотоос 180 км-ийн зайд орших, үзэсгэлэнт байгаль хөвчөөр хүрээлэгдсэн хагийн хар нуур луу хийчхээд ирсэн билээ. Түүний аялал явганаар 4 шөнө, 5 өдөр болсон байна. Өвлийн саад бартаатай хүнд аяллыг хийх гол шалтгаан нь снөүбордоор гулгах газар хайдаг гэж тэрээр онцолсон юм.

-Хөвчийн дунд байрлах хагийн хар нуур луу чаргатай аялал хийчхээд ирсэн талаар яриагаа эхэлье. Хүнд сорилт байв уу?

-Хөл хорионоос шалтгаалж энэ өвлийн авиралтууд цуцлагдсан тул Хагийн хар нуур луу явах санаа төрсөн. Өмнө нь очих гэж олон жил бодсон боловч амжаагүй явсаар энэ үед очлоо. Замын хувьд уртаас гадна Хагийн гол халиа ихтэй, голоос гараад цас ихтэй нэлээн хүндрэлтэй байлаа. Ойролцоогоор 35 км-ийг явганаар туулсан. Машинтай очиход ч хэцүү газар шүү дээ. Маш хүнд сорилт байсан. Нийтдээ 4 шөнө, 5 өдрийн аялал болсон байна. Ер нь өвлийн урт аялал гэдэг дулааны улирлаас тэс өөр л дөө. Эрсдэл ихтэй, эзгүй хээр ганц зүйл буруугаар эргэхэд үхэл, амьдралын зааг дээр очно. Тиймээс маш сайн төлөвлөж байж гарах ёстой. Бид хоёрын аяллын ганц давуу тал нь хүнд үүргэвч үүрэхгүй, чарган дээр ачаагаа чирээд нуруугаа зовоохгүй явсан явдал юм.

2.jpg

-Бид гэж ярилаа шүү дээ. Хамт явсан нөхрийнхөө тухай ярихгүй юу. Олон аялалд хамт явав уу? 

-Миний найзыг С.Дорждаваа гэдэг. Бид өмнө нь олон авиралтад хамт явж байсан болохоор биенээ сайн мэднэ. Мөн Снөүбордоор ч хамт гулгадаг. Хол аялалд түшигтэй, ажилсаг мундаг хамтрагч бий.

"ЭЗГҮЙ ХЭЭР ГАНЦ ЗҮЙЛ БУРУУГААР ЭРГЭХЭД ҮХЭЛ АМЬДРАЛЫН ЗААГ ДЭЭР ОЧДОГ"

-Эзгүй хээр ганц л зүйл буруугаар эргэхэд үхэл, амьдралын зааг дээр очдог гэлээ шүү дээ. Тэгвэл яагаад ийм эрсдэл үүрч аялах сонирхолтой байдаг юм бэ?

-Хүн байгаль хоёр хүйн холбоотой. Хүн хэт хотжоод, технологижоод ирэхээрээ байгалиас холддог юм шиг санагддаг. Хачин гоё байгаль хараад сэтгэл нь хөдөлдөггүй хүн зөндөө харсан. Тэгээд ирэхээрээ стресс бухимдалтай, амьдралд сэтгэл ханадаггүй, бие муутай болоод байгаа юм шиг санагддаг.

"АЯЛАЛ ХҮНИЙГ АМЬДРАЛЫН НЭГЭН ХЭВИЙН ТОЙРГООС ГАРГАДАГ"

Надад бол үзээгүй байгаль, уулзаагүй хүн бүр л сонин содон байдаг. Аялалд явахаар хийх ёстой юмаа хийж байгаа юм шиг л санагддаг даа. Ийм эрсдэл хүнийг амьдралын нэгэн хэвийн тойргоос нь гаргаж байдаг. Тиймээс аялах бас экстрим спортоор хичээллэх сонирхолтой.

5.jpg

-Та найзуудтайгаа хамт Снөүбордын холбоог байгуулж байсан гэсэн. Хэдэн онд юм бэ. Ууланд авираад буухдаа снөүбордоор гулгадаг уу?

-Спортын экстрим төрлүүдэд дуртай гэж дээр хэлсэн. Снөүборд, ууланд авиралт, хаданд авиралт зэрэг төрлүүдээр сонирхон хичээллэдэг. Би өөрөө байгальд ойр байх дуртай, явахгүй удахаар л бачуураад байдаг сонин хүн.

2008 оноос снөүборд сонирхож, 2010 онд снөүбордын холбоог найзуудтайгаа нийлэн байгуулж байлаа. Түүнээс хойш энэ спортыг хөгжүүлэхийн төлөө явж байна.

Монголын мөнх цастай ихэнх уулаар авирч снөүбордоор гулгасан. Тухайлбал Алтай таван богдын Хүйтэн, Малчин, Наран оргидууд, Сутай хайрхан, Цамбагарав, Асралт, Отгонтэнгэр, Цагаан дэглий зэрэг хайрханд гулгаж байсан. Хагийн хар нуур луу аяласан маань ч үүнтэй холбоотой.

-Эр хүний жаргал эзгүй хээр гэдэг шүү дээ. Эрчүүд явчхаад ирсэн байна. Дурсамж юу үлдэв. Хөгжилтэй, хүндрэлтэй байсан зүйлээсээ хуваалцаач?

 -Анх удаа очиж үзсэн болохоор ямар хайрламаар, харамламаар үзэсгэлэнтэй газар вэ гэдгийг нь биеэрээ мэдэрлээ. Самар түүдэг хүмүүс отоглосон газар болоод тэдний очоогүй газраар ч явлаа. Өвлийн өдөр богино, шөнө хүйтэн болохоор ер нь л завгүй явсан шүү. Замын нөхцөл хүнд байснаас шалтгаалж төлөвлөсөн хугацаанаасаа хоцроод ширүүхэн явсан. Хоол хүнсээ тооцож гарсан болохоор шахуу явахаас өөр арга байгаагүй. Орой нь маргаашийн хоол цайгаа бэлддэг байлаа. Инээдтэй юм гэвэл самар түүдэг хүмүүсийн нүдийг л их бүлтийлгэлээ. Энэ эзгүй хээр аялж явна гэдэг чинь юу гэж байгаа юм гээд л гайхаад байсан.

1.jpg

-Самарчид ч хүрч чадахгүй газар хүрч богц дүүрэн иржээ. Аяны богцондоо юу юутай яваад, юу авч ирсэн бэ?

-Дулаан хөнжил, хутга, сүх, хөрөө гэх мэт багажнууд авч явсан. Мөн анхны тусламжийн цүнх, GPS, майхан, чарга, цана зэргийг богцолж явсан. Ан гөрөө сонирхдоггүй болохоор юу ч авч ирээгүй. 

 /Инээв/

-Хагийн хар нууранд зэрлэг амьтантай таарсан уу?

-Чарга чирэхэд дуу чимээ ихтэй болохоор амьтад алсаас зугатаж байсан. Шинэхэн мөртэй л таарсан. Хандгай, буга, өөр жижиг амьтдын мөр байсан.

4.jpg

-Дараагийн аяллаа хийхээр төлөвлөсөн байгаа юу?

-Тиймээ. Хөвсгөл аймгийн Хорьдол сарьдгийн нуруугаар өвөл аялна гэж төлөвлөж байгаа. Бас л хүний хөл багатай онгон зэрлэг байгаль даа. Өвөл аялдгийн учир нь снөүбордоор гулгах газар л хайгаад байгаа хэрэг.

 

Санал болгох

"SM" гоо сайхны эмнэлгийн мэс заслаас болж гурван хүүхэд өнчирлөө

“Тод Каннам” эмнэлэгт өөх соруулах мэс засалд орж байсан 29 эмэгтэй нас барсан харамсалтай хэрэг 2019 оны 4-р сард гарч, хэрэг шүүхээр эцэслэн шийдэгдээгүй байна.Тэгвэл энэхүү эмнэлгийн буурин дээр “SM” гоо сайхны эмнэлэг үйл ажиллагаа явуулж байгаа ч, дахин нэг эрэгтэй хамрын мэс засал хийлгэх явцад хүндэрч нас баржээ. Хохирогч Улсын нэгдүгээр төв эмнэлэгт өндөр халуунтай хүргэгдэж нас барсан байна. Бид хохирогчийн ах М.Баяраагаас мэдээллийг тодрууллаа.

4 өдрийн өмнө
Э.Цэндбаатар: Дэлхийн дэвжээ хэнийх вэ гэдгийг харуулна

МУГТ Э.Цэндбаатартай ярилцаж түүний байр суурийг сонслоо. 

4 өдрийн өмнө
Х.Чулуунбаатар: Хүсэл нь байхад хөлгүй байсан ч хүрнэ

Харамсалтай нь 2017 онд нүүрс тээврийн хүнд даацын автомашин жолоодож явах үедээ бусдын болгоомжгүй хурд хэтрүүлсэн үйлдлээс болж автомашинтайгаа онхолдож улмаар тулгуур эрхтнээ тайруулан суумгай болсон юм.

4 өдрийн өмнө
БУЙДАНГААС унасан хүүгийн тархи 70 хувь үхэжжээ

Нэг ой найман сартай хүү, ах эгчтэйгээ тоглож байгаад 30 см-ийн өндөртэй буйдан дээрээс ар дагзаараа унаж, өнөөдөр амьдрахын төлөө тэмцэж байна. Баяртүшигийн Мөнхбаяр хүү долдугаар сарын 8-ны өдөр буйдангаас унаснаас болж тархиндаа гэмтэл авч, гэмтэл согог судлалын үндэсний төвд яаралтай хагалгаанд орсон ч, өнөөдөр тархиных нь 70 хувь үхэжсэн байдалтай ЭХЭМҮТ-д нөхөн сэргээх эмчилгээ хийлгэж байна. Хүүгийн биеийн байдал тун хүнд байгаа бөгөөд, Монголд хийх эмчилгээ дуусч, гадаадад эмчлүүлэх шаардлагатай болжээ. Тиймээс гэр бүлийнх нь зүгээс хандивын аян эхлүүлсэн байна. Ингээд бид хүү юунаас болж өнөөдөр ийм байдалд орсон, цаашид хүүд ямар эмчилгээ шаардлагатай байгаа талаар түүний аав Б.Баяртүшигтэй ярилцлаа.

5 өдрийн өмнө