Б.Чулуунболор: Нийгмийн хандлага, орчны саад биднийг ХӨГЖЛИЙН БЭРХШЭЭЛТЭЙ болгодог

1
2021 оны 12 сарын 32021-12-03
Б.Чулуунболор: Нийгмийн хандлага, орчны саад биднийг ХӨГЖЛИЙН БЭРХШЭЭЛТЭЙ болгодог

Олон улсын хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрхийг хамгаалах өдөр өнөөдөр тохиож байна. Монгол Улсад 108 мянган хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн байдаг. Тэд энэ өдөр тулгамдсан асуудлаа ярилцаж, түүнийг шийдэх гарц гаргалгаагаа хайдаг юм. Тэгвэл бид тэргэнцэртэй иргэдийн хүртээмжтэй орчин хэр байгаа талаар Тэргэнцэртэй иргэдийн үндэсний холбооны тэргүүн Б.Чулуунболортой ярилцлаа.

-Монгол улсад хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн ээлтэй орчин бий юу. Ажил, нийгмийн харилцаанд ороход хэр хүндрэлтэй вэ?

-Хангалттай биш. Гудамж талбайгаар чөлөөтэй зорчиж чадахгүй байна. Нийтийн тээврийг ашиглаж чадахгүй байна. Ажилд орох гэхээр дэд бүтцийн байдлаасаа болж  ажлаа хийж чадахгүй байна. Хүссэн сургуульдаа сурч чадахгүй байна. Тэгэхээр нийт хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн нөхцөл байдал тийм сайн биш гэж хэлнэ. 

-Гэхдээ жилээс жилд ээлтэй болгоход ажил хийж байгаа байх. Хүртээмжтэй үйлчилдэг төрийн болон төрийн бус байгууллага бий юу?

-2017-2018 оноос хойш баригдаж байгаа барилгууд хүртээмжтэй болж байгаа. Бизнес үйлчилгээний байгууллагууд ч хүртээмжийн асуудалд санаа тавьж байгаа. Миний хувьд өдөр тутамдаа и-мартаар үйлчлүүлэх дуртай, дүнжингарав ч бас саадгүй байдаг.

-Таны хувьд ажилтай учраас гадуур гарах хэрэгцээ шаардлага их байдаг байх. Хүндрэлтэй зүйл юу байдаг вэ?

-Би ажлынхаа хажуугаар хүүхдүүддээ ээжийн үүргийг гүйцэтгэдэг. Тэгэхээр гадуур явах хэрэгцээ маш их шүү дээ. Надад хамгийн их тулгамддаг асуудал бол нийтийн тээврийн асуудал байдаг. Жишээлбэл, би энэ хуралд ирэхийн тулд таксигаар ирсэн. Буцаад таксигаар явна.

Хөгжлийн бэрхшээлийг үүсгэдэг хоёр зүйл байдаг. Нэгдүгээрт орчны саад, хоёрдугаарт нийгмийн хандлага. Тэгэхээр хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн асуудлыг шийдэхдээ тэд нарыг эдгээнэ, эсвэл халамжийг нь нэмэх тухай асуудал огтоос биш. Харин түүний оронд орчных нь саадыг багасгах. Мөн тэдэнд гаргаж байгаа нийгмийн хандлагыг эерэг зөв болгох хэрэгтэй. 

-Нийтийн тээврийн хүртээмжгүйгээс таксигаар ажилдаа ирж очдог гэж байна. Нэг ч удаа автобусанд сууж байгаагүй юу?

-Үзээгүй шүү дээ. Автобусанд суух гэхээр тэргэнцэр маань орох боломжгүй байдаг. Баганад нь тулчихдаг. Тэгээд өргүүлж оруулна гэдэг чинь маш хэцүү. Яахав Улаанбаатар хотод хүртээмжтэй автобус байгаа л даа. 5 шараас офицерын чиглэлд. Гэхдээ энэ нь миний ажил болон гэртээ уялддаггүй учраас би тэр автобусанд суудаггүй. Зарим шийдвэр гаргагчид биднийг аль чиглэлээр түлхүү явахаар байна гэж асуудаг. Тэгэхээр бид аль хэсгээр их явахаа тодорхойлох боломжгүй шүү дээ. Тиймээс нийтийн тээврийн чиглэл бүрт л хүртээмжтэй байгаасай гэж хүсч байна. Үүнийг шийдвэрлэснээр зөвхөн миний асуудал шийдэгдэхгүй, хүн бүрт хамаатай юм.

-Таксигаар үйлчлүүлэхэд ч хүндрэлтэй зүйл олон бий. Тиймээс хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд гэр бүлийнхэнтэйгээ эсвэл гэрээс гарахгүй гэсэн шийдвэрт хүрдэг. Танд хүндрэл тулгарч байв уу?

-Би нэг хөгжилтэй түүх хуваалцъя. Түгжрэлтэй өдөр нэг залуу бүсгүй, эмээ, бид гурав зам дээр такси барихаар дараалж зогссон юм. Гэтэл хамгийн эхэнд залуу охиныг аваад, дараа нь эмээг аваад тэгээд би үлдсэн байдаг юм. Ер нь бол хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг такси авах дургүй байдаг. Нэгдүгээрт яаж энэ хүнийг суулгах юм бол гэж боддог. Аргазүй техник мэдэхгүй болохоор. Нөгөөтээгүүр яаж тэргэнцрийг нь ачих вэ дээ гэж төвөгшөөдөг. Тэгэхээр л бид нийтийн тээврийн зориулагдсан үйлчилгээг авмаар байгаа юм.

Санал болгох

Х.Тэмүүжин: Ардын намын өмнөөс ардчилсан Үндсэн хуулийг мэрнэ гэдэг бол доромжлол

Хуульч Х.Тэмүүжинтэй олон ярилцаж байна даа. Төрд УИХ-ын гишүүн, сайд хийж, намд албан тушаал хашиж, сургуульд багшилж байхдаа тэр сэтгүүлчдээс зугтаж байгаагүй ил эх сурвалж. Эрх зүйн салбарт үргэлж хүчтэй дуу хоолой байдаг түүнтэй дахиад л “цаг үеийн асуудлаар” ярилцсанаа хүргэе.

14 өдрийн өмнө
С.Батцэцэг: Төрийн байгууллага Жендэрийн эрхийг хангах үүрэгтэй болохоос, ялгаварлан гадуурхах ёсгүй

Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын ИТХ-аас тогтоол гаргаж, “Дархан бэр” цол тэмдгээр шагнуулах иргэдийн бүрдүүлэх материалыг жагсаасан нь олон нийтийн бухимдлыг төрүүлж буй. Энэ сэдвийн хүрээнд Жендэрийн үндэсний хорооны тогтвортой хөгжлийн бодлогын хэлтсийн дарга С.Батцэцэгтэй ярилцлаа.

15 өдрийн өмнө
"Бэрхшээлд бууж өгдөггүй бүхний өөдөөс инээмсэглэдэг тамирчин"| Б.ДАВААСҮРЭН

Бэрхшээл сааданд бууж өгдөггүй бүхний өөдөөс инээмсэглэж явдаг Б.Даваасүрэнг онцолж байна. Тэрээр өнгөрсөн хоногуудад “ChoironGoo” хуудсанд өөрийн туулж ирсэн 29 жилийн түүхийг хуваалцаж, олны анхаарлыг татсан билээ.  Түүний хувьд багаасаа аавдаа зодуулж, ээж дүү нараа бусдаас өмгөөлж эрийн цээнд хүрсэн ч, амьдралын нугачаанд самарт явж байгаад хүнд гэмтэж, нуруу нугасандаа гэмтэл авсан. Суумгай болсон ч амьдралд бууж өгөлгүй ахин тэмцсэн ч шарх нь идээлж олон удаагийн хагалгаанд орж нэг хөлөө тайруулжээ. Гэсэн ч ахин бэрхшээлд түүртэлгүй тамирчин болж өнөөдөр туялзуур сэлэмний УАШТ-д орохоор бэлтгэлээ хийж байна. Түүний зорилго бол Паралимпод орж амжилт үзүүлэх юм.

18 өдрийн өмнө
Т.Доржханд: 100 хувь гишүүдээр Засгийн газрыг бүрдүүлсэн ч хариуцлага тооцож болно

76+ булангийн ээлжит зочноор УИХ-ын гишүүн, Хөдөлмөрийн үндэсний намын дарга Т.Доржханд оролцлоо. Түүнтэй Үндсэн хуулийн цэцэд хандсан асуудал болон сонгодог парламент, сонгуулийн холимог тогтолцооны талаар ярилцлаа.

25 өдрийн өмнө