Сар шинийн баяраар тавгийн идээнд тавьсан хэвийн боовыг дахин боловсруулж бялуу, талх, кекс гэх мэт бүтээгдэхүүн хийх, мөн хөгцтэй ааруулыг биед сайн хэмээн идэх үзэгдэл гардаг. Тэгвэл энэ нь зөв эсэхийг ШУТИС-ийн Үйлдвэрийн технологийн сургуулийн эрдэмтэн, доктор, дэд профессор М.Пүрэвжаваас тодрууллаа.
-Хэвийн боовыг дахин боловсруулахад ямар үйл явц явагддаг бол. Боловсруулсан хүнсийг дахин боловсруулж идвэл хүний хоол боловсруулах системд хэрхэн нөлөөлөх вэ?
-Ул боовонд маргарин, шар тос, өрөм гээд асар их тос ордог. Үүнийгээ тосонд шарна. Ийм бүтээгдэхүүнийг дахин боловсруулахдаа тос, ванил, сахар зэргийг хийснээр тосны бүтэц өөрчлөгдөнө. Тос хэдэн хувиар нэмэгдэж, ямар өөрчлөлт явагдаж байгааг судалж үзээгүй учраас хэлж мэдэхгүй байна. Ямартаа ч өөрчлөлт явагдаж байгаа тул дахин боловсруулах нь маш хортой. Энэ нь яав ч зөв хооллолт болохгүй. Биед ачаалал өгнө. Мөн нойр булчирхай, элэг, цөс, ходоод нь өвддөг хүмүүс ул боовыг дахин боловсруулж идвэл амархан цочрох эрсдэлтэй. Амт нь гоё байх ч бодисын солилцоонд тун муу нөлөөтэй.
–Хатсан хэвийн боовыг хаяхгүй гэж зарим хүн дахин боловсруулдаг. Тэгвэл бид дахин боловсруулахгүйгээр хэрхэн зөв хадгалах вэ?
-Цаг сайхан, юм элбэг болсон. 20-30 жилийн өмнө тавгийн идээний боов хурдан дуусчихдаг байсан. Харин одоо барж идэхгүй болсон байна. Үүнийгээ дагаад хадгалалт анхаарах асуудал болсон. Тэгэхээр бид хэвийн боовыг гялгар уутаар ороож тавибал орчны бохирдолд өртөж, хөгцөрч мууддаг. Хамгийн оновчтой хадгалах арга нь хөлдөөх. Ингэхэд хорт бодис үүсэх гэсэн ойлголт гарахгүй. Хөлдөөснөөр ул боовон доторх шим тэжээлийн бодисууд буурах тохиолдол гарна. Хамгийн гол нь хөгцрүүлж, бактери үржүүлэхгүй байх нь чухал.
–Нэг хэвийн боовонд ямар хэмжээний тос, чихэр агуулагддаг юм бол?
-Үйлдвэр бүрийн орц, технологи бүр өөр. Нэг гурилан бүтээгдэхүүнд өөх тосны агууламж хамгийн багадаа 20-иос дээш хувьтай байдаг.
-Хөгцтэй ааруул идэх нь сайн гэдэг. Энэ талаар дурдвал..
-Хотын нөхцөлд агаар их бохир. Энэ цаг үед хөгцтэй ааруул, цагаан идээг хэрэглэж болохгүй. Аюултай. Дэлхий даяар “Пенциллин тариаг хөгцнөөс ялгаж авсан” гэж ярьдаг тул хөгц хүний биед сайн гэх ташаа ойлголттой байдаг. Хөгц бол олон янз. Ашигтай болон ашиггүй, хортой хөгц гэж бий. Хөх саарал, хар саарал хөгц хор ялгаруулдаг мөөгөнцөр үүсгэх эрсдэлтэй.
40-50 жилийн өмнө хөдөөний айлын авдарт хадгалсан ааруулд эрүүл хөгц үүсдэг байсныг үгүйсгэхгүй. “Хүмүүс хөгцтэй бяслаг идэж байхад ааруулыг яагаад идэж болдоггүй юм бэ” гэдэг. Үйлдвэрлэлийн явцад бяслаганд зориуд хөгц үүсгэдэг. Тэр нь бяслагны амт, шимийг бүрдүүлэхээс гадна амин дэм ялгаруулдаг. Ширээн дээр тавьсан ааруулны хөгц үүнээс тэс өөр. Ялгаатай.
-Тэгвэл тухайн хүнсэнд үүссэн хөгц хортой эсэхийг тогтоох тоног төхөөрөмж Монголд байдаг уу?
-Одоогоор хүнсийг судлан шинжлэх өндөр түвшний судалгааны хэрэглэгдэхүүн багаж тоног төхөөрөмж байхгүй. Өндөр түвшний лабораторийн хөгжил дутмаг.
–Хүмүүс ер нь зөв хооллох дэглэмийг хэр сайн баримталдаг юм бэ?
-Хоол хүнсийг хэрэглэхдээ өнгө, үзэмж, үнэр, амтанд авталгүй хянамгай, шинжлэх ухаанч хандах хэрэгтэй. Хүмүүс мөрөөрөө байж чадахгүй, болохгүй зүйлийг их сэддэг болж. Тухайлбал: Ул боовыг дахин боловсруулж болохгүй гээд байхад бялуу, талх, кекс хийж идээд байдаг. Энэ мэтчилэн элдэв өвчний суурийг өөрсдөө эхлүүлдэг болчихсон.