АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Сирийг АНУ-ын “терроризмыг дэмжигч улс” (State Sponsor of Terrorism) гэсэн жагсаалтаас хасах шийдвэрээ Конгресст албан ёсоор хүргүүллээ. Хуулийн дагуу Конгресс 45 хоногийн хугацаанд хянан хэлэлцсэний дараа шийдвэр хүчин төгөлдөр болно. Ингэснээр Сирид чиглэсэн санхүү, худалдаа, хөрөнгө оруулалтын олон жилийн хязгаарлалтуудын үлдсэн хэсгийг цуцлах нөхцөл бүрдэх юм.
Яагаад Сирийг энэ жагсаалтад оруулсан бэ?
АНУ Сирийг 1979 оны 12 дугаар сарын 29-нд терроризмыг дэмжигч улсын жагсаалтад оруулсан. Тухайн үед Ерөнхийлөгч Хафез аль-Ассадын засгийн газар Палестины зэвсэгт бүлэглэлүүдийг дэмжиж, Ливанд үйл ажиллагаа явуулж байсан радикал байгууллагуудад санхүү, улс төрийн дэмжлэг үзүүлдэг гэж Вашингтон үзсэн юм.
Дараагийн жилүүдэд АНУ Сирийг дараах үндэслэлээр жагсаалтад хэвээр үлдээжээ.
- Ливаны Хезболла зэрэг АНУ-ын террорист гэж үздэг бүлэглэлүүдийг дэмжсэн.
- Хамас, Палестины исламын жихад зэрэг байгууллагуудад орогнол, дэмжлэг үзүүлсэн гэж буруутгасан.
- 1986 онд Израилийн El Al агаарын тээврийн онгоцыг дэлбэлэх оролдлоготой холбоотой хэрэгт Сирийн тусгай албаны оролцоо байсан гэж өрнөдийн орнууд үзсэн.
- 2003 оноос хойш Иракт орсон Аль-Каидагийн дайчид Сирийн нутгаар дамжин нэвтэрч байсан, Сирийн эрх баригчид үүнийг зогсоогоогүй гэж АНУ мэдэгдэж байв.
Хориг ямар үр дагавартай байсан бэ?
Энэхүү ангилал нь Сирид дараах хатуу хязгаарлалтуудыг авчирсан.
- АНУ-ын эдийн засгийн тусламжийг бүрэн зогсоосон.
- Батлан хамгаалах зориулалттай бараа, зэвсгийн экспортод хориг тавьсан.
- Давхар зориулалттай өндөр технологийн бүтээгдэхүүн экспортлохыг хязгаарласан.
- Сирийн Засгийн газартай холбоотой банк, санхүүгийн гүйлгээнд хатуу хяналт тогтоосон.
- Дараа нь 2011 онд иргэний дайн эхэлсний дараа Ассадын дэглэмийн эсрэг нэмэлт эдийн засгийн өргөн хүрээний хоригууд хэрэгжсэн.
Яагаад одоо хасахаар болов?
2024 оны сүүлээр Башар аль-Ассадын дэглэм унасны дараа Сирид шинэ шилжилтийн засгийн газар байгуулагдсан. Ерөнхийлөгч Ахмед аль-Шараа АНУ болон өрнөдийн орнуудтай харилцаагаа хэвийн болгох бодлого баримталж эхэлсэн бөгөөд Трампын засаг захиргаа Сирийн сэргээн босголтыг дэмжих, бүс нутгийн тогтвортой байдлыг хангахын тулд энэхүү алхмыг хийж байна гэж мэдэгдэв. Трамп өмнө нь 2025 онд Сирийн эдийн засгийн ихэнх хоригийг цуцалсан бөгөөд энэ удаагийн шийдвэр нь үлдсэн хамгийн том улс төр, хууль эрх зүйн саадыг арилгах зорилготой гэж үзэж байна.