Колумбын зэвсэгт болон гэмт хэргийн бүлэглэлүүд хүүхэд, өсвөр үеийнхнийг элсүүлэхдээ “Тик ток”, “Фэйсбүүк” зэрэг олон нийтийн сүлжээ өргөн ашиглаж байгаа талаар “Human Rights Watch” (HRW) байгууллага анхаарууллаа. Тус байгууллага 8 дугаар сарын 24-нд нийтэлсэн тайландаа хүүхэд элсүүлэх явдал сүүлийн жилүүдэд эрс нэмэгдэж, цахим орчин бүлэглэлүүдийн шинэ гол “элсүүлэх талбар” болж байгааг онцолжээ.

HRW-ийн мэдээлснээр, Колумбын Омбудсманы газрын мэдээлэлд үндэслэхэд 2021 оноос хойш дор хаяж 1,500 хүүхэд зэвсэгт бүлэглэлийн эгнээнд элссэн байна. Зөвхөн 2024 онд 625 хүүхэд элсүүлсэн аж. Энэ асуудал хэр ноцтой хэмжээнд хүрснийг харуулж байна.

Цахим сүлжээ гол хэрэгсэл болжээ

HRW-ийн судалгаагаар зэвсэгт бүлэглэлүүд хүүхдүүдэд мөнгө, эрх мэдэл, нэр хүнд, “адал явдалт” амьдрал амлаж, үйл ажиллагаагаа сонирхол татахуйц байдлаар харуулсан видео, зураг, постоор дамжуулан элсүүлэхийг оролддог байна. Колумбын Тусгай энх тайвны харьяаллын шүүхийн (JEP) мэдээллээр, 2025 онд зэвсэгт бүлэглэлүүдэд элссэн хүүхэд, өсвөр үеийнхний 44 хувь нь олон нийтийн сүлжээгээр дамжин, бүлэглэлүүдийн анхааралд өртсөн байна. HRW-ийн судлаачид мөн “Тик ток”, “Фэйсбүүк” дээр хүүхдүүдийг элсүүлэхийг уриалсан олон тооны контент, хаягийг шинжилжээ.

Тус байгууллага зарим тохиолдолд эдгээр платформын алгоритм нь зэвсэгт бүлэглэлүүдийн амьдралыг “сонирхолтой”, “бахархмаар” мэтээр харуулсан контентыг хэрэглэгчдэд дахин дахин санал болгож, улмаар хүүхдүүдийг элсүүлэхэд ашиглагдах эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна гэж үзжээ.

Хүүхдүүдийг зөвхөн байлдаанд ашиглахгүй байна

Элсүүлсэн хүүхдүүдийг зөвхөн зэвсэг барин тулалдахад ашигладаггүй аж. Тэдэнд тагнуул хийх, мэдээлэл дамжуулах, хоол хийх, хар тамхи болон бусад хууль бус үйл ажиллагаанд оролцох үүрэг өгдөг байна.

Харин сүүлийн үед нөхцөл байдал улам ноцтой болж, дрон ашиглахад хүүхдүүдийг сургаж байгаа талаар HRW мэдээлжээ. Зарим хүүхдийг тэсрэх бодис суурилуулсан дроныг удирдах зэрэг амь насанд маш аюултай үүрэгт ашиглаж байгааг тогтоосон байна.

Хөдөөгийн хүүхдүүд хамгийн их эрсдэлтэй

Хүүхэд элсүүлэх явдал ялангуяа төрийн хамгаалалт, боловсрол, нийгмийн үйлчилгээ сул, зэвсэгт бүлэглэлүүдийн нөлөө ихтэй хөдөө орон нутагт төвлөрч байна. Эдгээр бүлэглэлүүд хар тамхины наймаа, хууль бус олборлолт, дээрэм, сүрдүүлэг зэрэг үйл ажиллагаанаас орлого олж, тухайн бүс нутагт иргэдийн амьдралд хүчтэй нөлөөлдөг байна. HRW-ийн мэдээлснээр, уугуул иргэдийн хүүхдүүд болон охид онцгой эрсдэлтэй бүлэгт багтаж байна. Зарим хүүхдийг хүчээр элсүүлдэг бол заримыг нь мөнгө, эрх мэдэл, хамгаалалт амлаж татдаг байна.

Хуулийн хариуцлага хангалтгүй байна

HRW “Колумбын төр хүүхдийг хамгаалах тогтолцоогоо үр дүнтэй ажиллуулж чадахгүй байна” гэж шүүмжилжээ. Сүүлийн 10 жилийн хугацаанд хүүхэд элсүүлсэн гэх эрүүгийн гомдлын ойролцоогоор 1 хувь нь л мөрдөн шалгах шатанд хүрчээ. Ердөө 0.2 хувь нь ял шийтгэлээр дууссан байна.

Тус байгууллага Колумбын шинэ Засгийн газрыг хүүхэд хамгаалах тогтолцоог бэхжүүлэх, зэвсэгт бүлэглэлүүдийн хүүхэд элсүүлэх замыг таслан зогсоох, хөдөө орон нутагт боловсрол болон нийгмийн үйлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэхийг уриалжээ.

Мөн “Meta”, “Тик ток” зэрэг олон нийтийн сүлжээний компаниуд хүүхдийг зэвсэгт бүлэглэлүүд элсүүлэхээс хамгаалахын тулд контентын хяналтаа сайжруулж, хууль бус элсүүлэлтийн талаарх нотлох баримтыг хадгалан, мөрдөн шалгах байгууллагуудтай хамтран ажиллах шаардлагатай гэж HRW үзэж байна.

Ийнхүү Колумбын олон арван жилийн зэвсэгт мөргөлдөөний нэг ноцтой асуудал болох хүүхэд элсүүлэлт улам бүр цахим орчин руу шилжиж, олон нийтийн сүлжээ зэвсэгт бүлэглэлүүдийн шинэ үеийн хүүхэд элсүүлэх хэрэгсэл болж байгааг хүний эрхийн байгууллагууд анхааруулж байна гэж “Ройтерс” агентлаг мэдээлэв.