АНУ болон Ираны хоорондын цэргийн хурцадмал байдал дахин нэмэгдэж, Хормузын хоолойн орчимд хоёр тал харилцан цохилт өгсөн нь Ойрхи Дорнодын аюулгүй байдлын нөхцөл байдлыг улам түгшүүртэй болголоо.
АНУ-ын цэргийн хүчин наймдугаар сарын 30-нд Ираны Хормузын хоолойд орших Ларак арал дахь хоёр пуужингийн харвах байгууламжид цохилт өгсөн байна. АНУ-ын тал Ираны Хувьсгалт гвардийн хүчнүүд олон улсын усан замд далайн мина байрлуулахад ашиглаж болзошгүй пуужин харвах бэлтгэл хийж байсныг ажигласан тул энэхүү ажиллагааг явуулсан гэж мэдэгджээ.
Энэ нь АНУ Ираны нутаг дэвсгэрт долдугаар сарын сүүлээс хойш хийсэн анхны томоохон цэргийн ажиллагаа болж байна. Ларак арал нь дэлхийн эрчим хүчний тээвэрт стратегийн өндөр ач холбогдолтой Хормузын хоолойн ойролцоо байрладаг бөгөөд бүс нутаг дахь хурцадмал байдлын гол цэгүүдийн нэг болоод байгаа юм.
АНУ-ын цохилтын дараа Иран хариу арга хэмжээ авч, Йордан дахь АНУ-ын цэргийн байгууламжууд руу баллистик пуужин харвасан тухай Ираны эх сурвалжууд мэдээлжээ. Ихэнх пуужинг замд нь саатуулсан бөгөөд одоогоор томоохон хэмжээний хохирол учирсан тухай баталгаатай мэдээлэл гараагүй байна.
Хормузын хоолой дахин гол анхаарлын төвд орлоо
Энэхүү мөргөлдөөний гол асуудал нь дэлхийн эрчим хүчний нийлүүлэлтийн хамгийн чухал усан замуудын нэг болох Хормузын хоолойн аюулгүй байдал болж байна. Уг хоолойгоор дайны өмнө дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлтийн ойролцоогоор тавны нэг нь дамжин өнгөрдөг байсан юм.
Сүүлийн өдрүүдэд бүс нутгийн нөхцөл байдал муудсанаар усан онгоцны хөдөлгөөн эрс буурч, тээврийн компаниуд болзошгүй халдлагын эрсдэлээс сэрэмжлэх болсон байна. Үүний зэрэгцээ АНУ-ын тал усан замыг аюулгүй байлгахын тулд мина устгах ажиллагаа явуулсан гэж мэдэгдсэн бол Иран тус бүс дэх АНУ-ын байр суурийг эсэргүүцсээр байна.
Газрын тосны үнэ өсөв
АНУ, Ираны хооронд дахин цэргийн мөргөлдөөн гарсан нь дэлхийн газрын тосны зах зээлд шууд нөлөөлжээ. Brent төрлийн газрын тосны үнэ наймдугаар сарын 31-нд ойролцоогоор хоёр хувиар өсөж, нэг баррель нь 89–90 ам.долларын түвшинд хүрсэн байна.
Шинжээчид Хормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөх тээвэр бүрэн хэвийн болох хугацаа тодорхойгүй байгаа нь газрын тосны зах зээл дэх эрсдэлийг өндөр хэвээр хадгална гэж үзэж байна.
АНУ эдийн засгийн дарамтаа нэмэгдүүлэхээр төлөвлөж байна
Цэргийн ажиллагааны зэрэгцээ Вашингтон Иранд үзүүлэх эдийн засгийн дарамтаа улам нэмэгдүүлэх бодлого баримталж байна. АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент Ираны санхүүгийн сүлжээ болон Ирантай бизнесийн харилцаатай байгууллагуудад чиглэсэн хоёрдогч хориг арга хэмжээг тогтмол чангатгахаар төлөвлөж байгаагаа мэдэгджээ.
АНУ өмнө нь Ираны эдийн засгийн хэд хэдэн салбар, тухайлбал технологи, тээвэр, нисэх, алт болон дижитал хөрөнгөтэй холбоотой үйл ажиллагааг хоёрдогч хоригт хамруулах боломжийг өргөжүүлсэн юм. Вашингтон эдийн засгийн дарамт нь цаашдын томоохон цэргийн мөргөлдөөнөөс зайлсхийх нэг арга гэж үзэж байна.
Ийнхүү АНУ, Ираны сөргөлдөөн цэргийн ажиллагаа болон эдийн засгийн хориг гэсэн хоёр чиглэлээр зэрэг эрчимжиж байна. Хормузын хоолойн аюулгүй байдал, газрын тосны нийлүүлэлт болон бүс нутгийн цэргийн байгууламжууд руу чиглэсэн болзошгүй шинэ халдлагууд цаашдын нөхцөл байдлыг тодорхойлох гол хүчин зүйл болох төлөвтэй байна.