ОХУ-ын Тува улсын Уюкын хөндийд орших эртний Скифийн соёлын үеийн булшнаас каннабисыг мансууруулах үйлчилгээнийх нь төлөө хэрэглэж байсныг нотлох хамгийн эртний баримтыг археологичид илрүүлжээ. Ойролцоогоор 2,800 жилийн настай уг булшнаас 1,400 гаруй каннабисын үр болон хүний үснээс уг ургамлын сэтгэцэд нөлөөлөх бодисын химийн ул мөр олдсон байна.

Швейцарийн Бернийн их сургууль болон Германы Макс Планкийн геоантропологийн хүрээлэнгийн судлаач Жино Каспаригийн ахалсан багийн судалгааг Science сэтгүүлд нийтэлжээ. Судлаачид булшнаас олдсон үрийг шинжлэх ухааны аргаар он цагийг нь тогтооход МЭӨ VIII зууны эхэн үед хамаарах нь батлагдсан байна.

Мөн булшны төв хэсгээс олдсон хэд хэдэн хүний үсний сүлжмэл хэсэгт химийн шинжилгээ хийхэд каннабисын сэтгэцэд нөлөөлөх гол нэгдэл болох THC болон түүнтэй холбоотой каннабинолын ул мөр илэрчээ. Энэ нь тухайн хүмүүс каннабис хэрэглэж байсныг илтгэх ч яг ямар аргаар хэрэглэснийг үсний шинжилгээгээр тогтоох боломжгүй юм.

Судлаачдын үзэж буйгаар каннабисыг булшны зан үйлтэй холбоотойгоор хэрэглэж байсан байх магадлалтай. Булш нь 140 метр орчим диаметртэй бөгөөд шинэс мод, шавраар барьж, гадуур нь олон мянган тонн чулуугаар хучжээ. Мөн булшнаас Скифийн амьтны дүрслэл бүхий ур хийцтэй эдлэл, алтан гоёл чимэглэл олдсон байна.

Булшны гадаргуу орчимд олон арван адууг тахил болгон өргөж байсан ул мөр илэрсэн бөгөөд хүний ясны үлдэгдэл ч олджээ. Судлаачид энэ нь тухайн үеийн нүүдэлчин нийгмийн эрх мэдэл, нийгмийн давхарга болон оршуулгын зан үйлийн талаар чухал мэдээлэл өгч байна гэж үзэж байна.

Скифүүд Евразийн тал нутагт нүүдэллэн амьдарч, морин цэргийн ур чадвар, алт урлалын соёлоороо алдартай байжээ. Энэхүү олдвор нь эртний хүмүүс каннабисыг зөвхөн эслэг, тос гарган авах зориулалтаар бус, сэтгэцэд нөлөөлөх зорилгоор хэрэглэж байсны түүхийг судлахад шинэ баримт болж байна.